เมารถเมาเรือ ป้องกันอย่างไรก่อนออกเดินทาง และทำอย่างไรเมื่อเริ่มมีอาการ
9 ตุลาคม 2569

ทริปหน้ามีทั้งรถตู้ขึ้นเขาและเรือข้ามฟาก คุณรู้ตัวว่าเป็นคนเมาง่าย เลยกำลังชั่งใจว่าจะไปดีไหม หรือไปแล้วจะต้องนั่งตรงไหน กินอะไร และต้องพึ่งยาหรือเปล่า ข้อดีคืออาการเมารถเมาเรือส่วนใหญ่ป้องกันได้ไม่น้อย ถ้าเตรียมก่อนล้อหมุนหรือเรือออกจากท่า
ทำไมบางคนเมา ทั้งที่คนข้างๆ หลับสบาย
คำอธิบายที่ใช้กันทั่วไปคือ สมองได้รับสัญญาณที่ไม่ตรงกัน หูชั้นในรับรู้ว่าตัวเรากำลังโยกเยกไปตามโค้งหรือคลื่น แต่ตากลับจ้องหน้าจอหรือหนังสือที่อยู่นิ่ง สมองจึงสับสนจนเกิดอาการเวียนหัว เหงื่อออก หน้าซีด และคลื่นไส้
นี่จึงเป็นเหตุผลที่คนขับมักไม่ค่อยเมา เพราะตาของเขามองทางข้างหน้าตลอดเวลา และรู้ล่วงหน้าว่ารถจะเลี้ยวไปทางไหน ความไวต่ออาการนี้ต่างกันในแต่ละคน และบางคนเป็นเฉพาะบางช่วงของชีวิต
เตรียมตัวก่อนออกเดินทาง
เลือกที่นั่งที่โยกน้อยและมองเห็นข้างหน้า บนรถเก๋งคือเบาะหน้าข้างคนขับ บนรถตู้หรือรถบัสคือแถวหน้าๆ ใกล้หน้าต่าง ไม่ใช่เบาะหลังสุดที่เหวี่ยงมากที่สุด บนเรือให้นั่งช่วงกลางลำ ที่ระดับต่ำใกล้ผิวน้ำ และมองเห็นขอบฟ้าได้
อย่าออกเดินทางตอนท้องว่างหรืออิ่มจนแน่น กินมื้อเบาๆ ที่ย่อยง่ายก่อนออกเดินทาง เลี่ยงอาหารมัน ทอด และรสจัด พกขนมปังกรอบหรือของว่างจืดๆ กับน้ำเปล่าติดตัวไว้จิบระหว่างทาง
นอนให้พอในคืนก่อน ร่างกายที่อ่อนล้ามักรับมือกับความโคลงเคลงได้แย่กว่าวันที่พักเต็มที่
ขอให้อากาศถ่ายเท กลิ่นน้ำหอมปรับอากาศ กลิ่นอาหาร และห้องโดยสารที่อบร้อนทำให้คลื่นไส้ง่ายขึ้น ถ้าทริปอยู่ในช่วงแดดจัด ควรรู้ด้วยว่าอาการเพลียแดดกับลมแดดต่างจากอาการเมารถอย่างไร เพราะช่วงแรกบางอาการคล้ายกันจนแยกยาก
เรื่องยาแก้เมา ให้ถามเภสัชกรก่อน บอกเภสัชกรว่าจะเดินทางแบบไหน นานเท่าไร มีโรคประจำตัวหรือกินยาอะไรอยู่บ้าง และต้องขับรถเองหรือไม่ เพราะยาบางกลุ่มทำให้ง่วงซึม และบางชนิดต้องกินก่อนเดินทางล่วงหน้า หลังรับยามาแล้วให้อ่านฉลากและเอกสารกำกับยาให้ละเอียดก่อนกิน เด็ก คนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ผู้สูงอายุ และคนที่มีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง ไม่ควรใช้ยาตามคนอื่น
เมื่อเริ่มรู้สึกไม่ดี
อาการเมามักค่อยๆ มา ถ้ารู้ตัวเร็ว รับมือได้ง่ายกว่ารอให้คลื่นไส้เต็มที่
- วางมือถือและหนังสือลงทันที แล้วมองไปไกลๆ ที่ขอบฟ้าหรือถนนข้างหน้า
- เปิดหน้าต่างหรือปรับช่องแอร์ให้ลมเย็นโดนหน้า
- เอนพนักพิง หลับตา และหายใจช้าๆ ลึกๆ
- จิบน้ำเปล่าทีละน้อย หรือเคี้ยวของว่างจืดๆ
- ถ้าเป็นรถส่วนตัว ขอให้จอดพักในจุดที่ปลอดภัย ลงไปเดินรับลมสักครู่
ใครชอบใช้เวลาบนรถตู้หรือรถไฟเปิดโน้ตบุ๊กเคลียร์งาน คนที่เมาง่ายควรเก็บงานไว้ทำตอนถึงปลายทาง ซึ่งก็มีเรื่องต้องระวังอีกแบบ อย่างการนั่งทำงานในร้านกาแฟนานๆ โดยไม่ให้หลังและคอล้า
คำถามที่มักตามมา
นั่งเรือเล็กกับเรือใหญ่ ต่างกันไหม
ต่างกัน เรือเล็กอย่างเรือหางยาวหรือสปีดโบ๊ตจะกระแทกตามคลื่นมากกว่า แต่ส่วนใหญ่ได้รับลมและมองเห็นขอบฟ้าชัด ส่วนเรือใหญ่โคลงช้ากว่าแต่บางคนก็เมาเพราะนั่งอยู่ในห้องปิด การล่องเรือในแม่น้ำที่น้ำนิ่งมักสบายกว่าออกทะเล อย่างการนั่งเรือชมสองฝั่งแม่น้ำกกของเชียงราย ที่หลายคนเลือกเป็นกิจกรรมช่วงเช้า ถึงอย่างนั้นคนที่เมาง่ายก็ควรเลือกนั่งตรงกลางลำและไม่ก้มดูจอ
เด็กเมารถทำอย่างไรดี
ให้นั่งในที่ที่มองเห็นวิวข้างนอกได้ ชวนกันมองหาสิ่งต่างๆ นอกหน้าต่างแทนการดูจอ จัดเวลาเดินทางให้ตรงกับช่วงที่เด็กมักงีบ และแวะพักเป็นระยะ ส่วนยาสำหรับเด็ก ต้องให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้แนะนำเท่านั้น
กินยาแก้เมาแล้วขับรถได้ไหม
ไม่ควรขับรถหรือควบคุมเครื่องจักรหลังกินยาที่ฉลากระบุว่าทำให้ง่วง ถ้าต้องขับเอง ให้ปรึกษาเภสัชกรเรื่องทางเลือกอื่นตั้งแต่แรก
อาการแบบไหนไม่ใช่แค่เมารถ
ถ้าอาเจียนไม่หยุดจนดื่มน้ำไม่ได้ ปัสสาวะน้อยลงมาก เวียนหัวต่อเนื่องแม้ลงจากรถหรือเรือมานานแล้ว ปวดศีรษะรุนแรง สับสน เจ็บหน้าอก หรือแขนขาอ่อนแรง ควรไปพบแพทย์ และถ้าอาการหนักหรือหมดสติ ให้โทร 1669
วิธีข้างต้นเหมาะกับคนที่มีอาการเฉพาะตอนเดินทางเท่านั้น ถ้าคุณบ้านหมุนหรือเวียนหัวบ่อยแม้ตอนนั่งอยู่เฉยๆ ในบ้าน อาการนั้นควรได้รับการตรวจจากแพทย์มากกว่าการเตรียมตัวแบบนี้ และถ้ารู้ว่าตัวเองเมาเรือหนักทุกครั้ง การเลือกเส้นทางบกหรือเที่ยวจุดที่ไม่ต้องลงเรือก็เป็นการตัดสินใจที่ดีพอๆ กัน