อากาศเย็นและหน้าหนาวในไทย ดูแลผิวแห้ง ริมฝีปากแตก และจมูกแห้ง
30 กันยายน 2569

ผิวตึงทั้งที่เพิ่งอาบน้ำเสร็จ
อาการแบบนี้มักมาพร้อมลมเย็นช่วงปลายปี ตามด้วยริมฝีปากที่เริ่มลอก จมูกที่แห้งจนแสบตอนตื่นนอน และขาที่คันยิบๆ เวลาใส่กางเกงยีนส์ อากาศหนาวของไทยไม่ได้หนาวจัดเท่าหลายประเทศ แต่ความชื้นในอากาศลดลงชัดเจน และนิสัยบางอย่างที่เราทำโดยไม่คิดก็ซ้ำเติมผิวเข้าไปอีก
ลมหนาวมาไม่กี่วัน ผิวก็เริ่มฟ้องก่อนใคร
ผิวชั้นนอกสุดทำหน้าที่เหมือนกำแพงกันน้ำออก เมื่ออากาศแห้งและเย็น น้ำในผิวระเหยออกไปง่ายขึ้น ผิวจึงตึง เป็นขุย และคันง่าย จุดที่เห็นก่อนมักเป็นหน้าแข้ง หลังมือ ข้อศอก และส้นเท้า ผู้สูงวัยกับคนที่ผิวแห้งอยู่แล้วจะรู้สึกได้ก่อนคนอื่น
คนในประเทศที่หนาวจัดจริงๆ มีวิธีรับมือความเย็นเป็นชุด ตั้งแต่เสื้อผ้าหลายชั้น การดูแลผิว ไปจนถึงการเลือกยานพาหนะ ใครเคยสงสัยว่าทำไมคนนอร์เวย์ถึงหันไปใช้รถไฟฟ้ากันเยอะทั้งที่อากาศติดลบ จะเห็นว่าความหนาวเปลี่ยนการตัดสินใจในชีวิตประจำวันได้หลายเรื่อง หน้าหนาวบ้านเราอ่อนกว่ามาก แต่ผิวก็ยังต้องการการปรับตัวเล็กๆ เหมือนกัน
น้ำอุ่นจัดตอนเช้าสบายตัว แต่พาความชุ่มชื้นออกไปด้วย
เช้าที่อากาศเย็น การอาบน้ำอุ่นจัดนานๆ ให้ความรู้สึกดีมาก แต่น้ำที่ร้อนเกินไปกับการถูสบู่หลายรอบจะชะน้ำมันธรรมชาติของผิวออก ลองปรับเป็นน้ำอุ่นพอสบาย อาบให้กระชับขึ้น และเลือกสบู่ที่อ่อนโยน ไม่ต้องขัดผิวแรงทุกวัน
หลังอาบน้ำคือช่วงเวลาสำคัญที่สุด ซับตัวพอหมาด แล้วทาโลชั่นหรือครีมบำรุงผิวทันทีในขณะที่ผิวยังชื้นอยู่ เน้นหน้าแข้ง แขน มือ และส้นเท้า คนที่ล้างมือบ่อยระหว่างวันอาจพกครีมทามือขนาดเล็กไว้ใกล้อ่างล้างมือหรือบนโต๊ะทำงาน
ริมฝีปากแตกเพราะเราเลียมันบ่อยกว่าที่คิด
ริมฝีปากไม่มีต่อมน้ำมันแบบผิวส่วนอื่น จึงแห้งเร็วที่สุด และพอแห้งเรามักเผลอเลียให้ชุ่ม ซึ่งได้ผลแค่ไม่กี่วินาที น้ำลายระเหยแล้วกลับแห้งกว่าเดิม การดึงหนังที่ลอกออกก็ทำให้แตกเป็นแผลได้
ทางที่ช่วยได้คือทาลิปบาล์มเนื้อเรียบง่ายบ่อยๆ โดยเฉพาะก่อนออกไปเจอลมและก่อนนอน ถ้าออกแดดด้วยก็เลือกแบบที่มีสารกันแดด ดื่มน้ำให้สม่ำเสมอแม้อากาศเย็นจะทำให้ไม่ค่อยกระหาย หน้าหนาวยังเป็นช่วงที่หลายบ้านขับรถขึ้นเหนือ ถ้าคนในรถเป็นคนเมาง่าย ลองดูการเตรียมตัวกันเมารถก่อนขึ้นทางโค้งบนดอย ไว้ด้วย พร้อมใส่ลิปบาล์มกับครีมทามือไว้ในกระเป๋าใบเล็ก
จมูกแห้งตอนเช้า เพราะเปิดแอร์ทั้งคืน
บางบ้านยังเปิดเครื่องปรับอากาศนอนแม้ช่วงหน้าหนาว อากาศในห้องจึงทั้งเย็นและแห้ง ตื่นมาคอแห้ง จมูกแสบ บางคนมีเลือดกำเดาซึมเล็กน้อยเวลาสั่งน้ำมูก ลองปรับแอร์ให้เย็นน้อยลงหรือเปิดพัดลมแทนในคืนที่อากาศเย็นพอ วางแก้วน้ำไว้ข้างเตียงให้จิบได้ และอย่าแคะจมูกที่แห้งเป็นสะเก็ด
ถ้าอยากล้างจมูกหรือใช้ผลิตภัณฑ์ช่วยให้จมูกชุ่มชื้น ควรถามเภสัชกรถึงวิธีที่เหมาะกับตัวเอง เลือดกำเดาไหลไม่หยุดหรือเป็นบ่อยควรไปพบแพทย์
ผื่นคันที่ไม่ยอมหาย ถึงเวลาให้แพทย์ดู
ผิวแห้งธรรมดามักดีขึ้นภายในไม่กี่วันหลังปรับการอาบน้ำและทาครีม แต่ถ้าคันมากจนนอนไม่หลับ ผิวแตกเป็นร่องจนเลือดซึม มีผื่นแดงลามหรือมีน้ำเหลือง หรือเกาจนเป็นแผลแล้วบวมแดงร้อน ควรไปพบแพทย์ เด็กเล็ก ผู้สูงวัย และคนที่มีโรคผิวหนังหรือโรคประจำตัวอยู่แล้วควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนลองผลิตภัณฑ์ใหม่
ตุ่มคันบางแบบไม่ได้มาจากผิวแห้ง ถ้าเป็นตุ่มนูนเป็นจุดๆ หลังนั่งเล่นในสวนตอนเย็น อาจเป็นแมลงกัดมากกว่า ลองดูวิธีกันยุงในบ้านและสวนให้ปลอดภัยกับเด็กและสัตว์เลี้ยง ส่วนเช้าที่อากาศเย็นจนตัวตึง ควรขยับข้อต่อสักพักก่อนออกไปเดินหรือวิ่ง ถ้าพลาดก้าวผิดจังหวะจนเจ็บ มีขั้นตอนดูแลข้อเท้าที่เพิ่งพลิกมาให้ทำตามได้
สัปดาห์นี้ เลือกเปลี่ยนแค่เรื่องเดียวก่อน จะเป็นการวางขวดโลชั่นไว้ข้างประตูห้องน้ำให้หยิบทาได้ทันทีหลังอาบ หรือใส่ลิปบาล์มไว้ในกระเป๋าที่ใช้ทุกวันก็ได้ แล้วสังเกตว่าผิวตอนปลายสัปดาห์ต่างจากตอนนี้อย่างไร