อัปเดตความรู้สุขภาพเบื้องต้นทุกสัปดาห์
FreeDailyLife

ลดขยะพลาสติกในชีวิตประจำวันแบบไม่กดดันตัวเอง เริ่มจากของที่ใช้บ่อย

ลดขยะพลาสติกในชีวิตประจำวันแบบไม่กดดันตัวเอง เริ่มจากของที่ใช้บ่อย
ที่มา: Wikimedia Commons

นิ้วที่หิ้วถุงพลาสติกหลายใบกลับจากตลาดจนเป็นรอยแดง กว่าจะวางลงบนโต๊ะครัวได้ก็ต้องสะบัดมือไล่ความชาอยู่หลายที ถุงเหล่านั้นใช้งานไม่ถึงชั่วโมง แล้วก็ถูกยัดรวมกันไว้ใต้ซิงก์จนล้นออกมา

ความรู้สึกเล็กๆ แบบนี้เป็นจุดเริ่มที่ดีพอ ไม่ต้องเริ่มจากความรู้สึกผิดต่อโลกทั้งใบ แค่เริ่มจากของที่มือเราแตะทุกวัน แล้วค่อยปรับทีละอย่างโดยไม่ต้องรอให้ตัวเองพร้อมสมบูรณ์

ทำแบบนี้ เริ่มจากสามอย่างที่หยิบใช้ทุกวัน

กระบอกน้ำ ถุงผ้า และกล่องข้าว คือของสามอย่างที่เปลี่ยนแล้วเห็นผลไว เพราะเราซื้อเครื่องดื่ม ซื้อของ และซื้ออาหารกลับบ้านแทบทุกวัน

กระบอกน้ำใบโปรดช่วยให้ไม่ต้องซื้อน้ำขวดระหว่างวัน เพียงแต่ต้องล้างให้ทั่วถึงทั้งฝาและยางขอบ ถุงผ้าพับเล็กเก็บไว้ในกระเป๋าทำงานหรือในรถ จะได้ไม่ต้องจำว่าต้องพก ส่วนกล่องข้าวใช้ได้ทั้งใส่มื้อกลางวันจากบ้านและยื่นให้แม่ค้าใส่กับข้าว

ในบ้านที่มีผู้สูงอายุ ลองเลือกของที่เบาและใช้ง่ายสำหรับท่านด้วย เช่น กระติกน้ำใบเล็กที่เปิดฝาง่ายแทนขวดใหญ่หนักๆ ซึ่งช่วยได้มากในช่วงที่ต้องคอยดูแลเรื่องน้ำและอุณหภูมิร่างกาย อย่างที่เล่าไว้ในการดูแลคนสูงวัยในบ้านเมื่อฤดูกาลเปลี่ยน

เลี่ยงแบบนี้ ซื้อชุดรักษ์โลกใหม่ทั้งเซตในวันเดียว

แก้วเก็บความเย็นใหม่ หลอดโลหะใหม่ ชุดช้อนส้อมพกพาใหม่ กล่องใหม่ครบทุกขนาด ดูเหมือนเริ่มต้นได้ดี แต่ของใหม่จำนวนมากก็มาพร้อมทรัพยากรและบรรจุภัณฑ์อีกชุด ลองดูในบ้านก่อน ขวดแก้วเก่า กล่องที่มีฝาปิดสนิท ช้อนส้อมในลิ้นชัก มักใช้แทนได้แทบทั้งหมด

ทำแบบนี้ บอกร้านตั้งแต่ประโยคแรก

ตอนสั่งอาหารหรือกาแฟ บอกตั้งแต่แรกว่าไม่รับช้อนส้อม หลอด หรือถุงซ้อน ร้านจะได้ไม่ต้องหยิบใส่มาแล้วต้องดึงออก ถ้าสั่งผ่านแอป หลายแอปมีช่องให้เลือกไม่รับอุปกรณ์พลาสติก กดไว้ครั้งเดียวก็ใช้ได้ทุกออเดอร์

นิสัยแบบนี้ติดตัวไปได้ทุกที่ ใครเคยเที่ยวป่าเขาในชัยภูมิแล้วหอบขยะของตัวเองกลับลงมาครบทุกชิ้น จะรู้ว่าการคิดล่วงหน้าว่าขยะชิ้นนี้จะไปจบที่ไหน ใช้ได้ทั้งบนภูและในซอยหน้าบ้าน

เลี่ยงแบบนี้ โทษตัวเองหรือบังคับคนในบ้าน

วันที่ลืมถุงผ้า วันที่รีบจนต้องซื้อน้ำขวด เป็นเรื่องปกติของชีวิตจริง การหงุดหงิดใส่ตัวเองหรือเทศนาคนในบ้านทุกครั้งที่เห็นถุงพลาสติก มักทำให้ทุกคนเหนื่อยกับเรื่องนี้เร็วกว่าเดิม

ใช้วิธีสังเกตแทนการตำหนิ คนที่จดบันทึกเรื่องต่างๆ อยู่แล้ว เช่น คนที่เก็บตัวเลขความดันกับเวลานอนไว้ให้หมอดู อาจเพิ่มช่องเล็กๆ ว่าสัปดาห์นี้ได้ใช้ถุงผ้ากี่ครั้ง ไม่ใช่เพื่อให้คะแนนตัวเอง แต่เพื่อเห็นว่าจุดไหนลืมบ่อยแล้วแก้ที่ระบบ เช่น แขวนถุงผ้าไว้ที่ประตู

ทำแบบนี้ ใช้ซ้ำให้คุ้ม แล้วแยกขยะแบบง่ายๆ

ถุงพลาสติกที่มีอยู่แล้วใช้รองถังขยะหรือใส่ของเปียกได้อีกหลายรอบ ขวดและกล่องพลาสติกที่จะทิ้ง ล้างคร่าวๆ ให้หมดเศษอาหาร แล้วแยกใส่ถุงหรือลังของมันเอง จะส่งให้ร้านรับซื้อหรือจุดรับในชุมชนก็สะดวก

ภาชนะที่วางทิ้งไว้นอกบ้าน ทั้งขวด แก้ว ฝากล่อง ควรคว่ำหรือเก็บเข้าที่ เพราะน้ำฝนที่ขังอยู่กลายเป็นแหล่งเพาะลูกน้ำได้ง่าย เรื่องนี้เชื่อมกับการป้องกันยุงในบ้านและสวนอย่างปลอดภัยโดยตรง

เลี่ยงแบบนี้ เผาขยะ และใช้ภาชนะผิดประเภทกับความร้อน

การเผาถุงและขวดพลาสติกในบ้านหรือในสวนทำให้เกิดควันที่ระคายเคืองทางเดินหายใจ ทั้งต่อตัวเองและเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ และคนที่มีโรคปอดหรือหอบหืด

กล่องพลาสติกที่ไม่ได้ระบุว่าใช้กับไมโครเวฟหรือของร้อนได้ ไม่ควรเอาไปอุ่นอาหารหรือใส่ของร้อนจัด ดูสัญลักษณ์หรือข้อความที่ก้นภาชนะก่อน ถ้าไม่แน่ใจให้ย้ายอาหารไปใส่จานกระเบื้องหรือแก้วทนความร้อนแทน

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ

ถ้าสูดควันจากการเผาขยะแล้วไอไม่หยุด แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงหวีด หรือหายใจลำบาก ควรไปพบแพทย์ หากอาการรุนแรงโทร 1669 ส่วนแผลจากเศษแก้วหรือขอบกระป๋องระหว่างคัดแยกขยะ ถ้าแผลลึก เลือดไม่หยุด หรือแผลสกปรก ควรให้แพทย์หรือพยาบาลดูแล

ภาชนะเก่าที่ใช้ซ้ำมานานเป็นอีกจุดที่ต้องจับตา กล่องที่ร้าว เป็นรอยขีดข่วนลึก มีคราบฝังหรือกลิ่นติดที่ล้างไม่ออก ถึงเวลาเปลี่ยนแล้ว เพราะการใช้ซ้ำต้องไม่แลกกับความสะอาดของอาหารที่ใส่ลงไป