อัปเดตความรู้สุขภาพเบื้องต้นทุกสัปดาห์
FreeDailyLife

ลดหวานแบบไม่ทรมาน เปลี่ยนของหวานและเครื่องดื่มทีละขั้น

ลดหวานแบบไม่ทรมาน เปลี่ยนของหวานและเครื่องดื่มทีละขั้น
ที่มา: Wikimedia Commons

บ่ายสามโมง เสียงแจ้งเตือนจากแอปสั่งอาหารเด้งขึ้นมาบนจอ ชาเย็นแก้วโปรดกำลังจะมาถึงโต๊ะเหมือนทุกวัน พร้อมขนมปังสังขยาที่สั่งเพิ่มเพราะส่งฟรีพอดี กินเสร็จแล้วง่วงจนต้องลุกไปล้างหน้า และสัญญากับตัวเองว่าพรุ่งนี้จะไม่สั่งอีก

แล้ววันรุ่งขึ้นก็สั่งอีก

ไม่ใช่เพราะไม่มีวินัย แต่เพราะการเลิกของหวานทั้งหมดในวันเดียวฝืนทั้งลิ้น ทั้งนิสัย และความสุขเล็กๆ ระหว่างวันไปพร้อมกัน วิธีที่ยั่งยืนกว่าคือขยับทีละขั้น จนวันหนึ่งความหวานแบบเดิมกลายเป็นหวานเกินไปเอง

เริ่มจากแก้ว ไม่ใช่จาน

เครื่องดื่มหวานเป็นจุดที่ลดได้ง่ายที่สุด เพราะดื่มหมดเร็ว ไม่ค่อยอิ่ม และมักดื่มเพลินโดยไม่ได้นับว่าเป็นของหวาน ถ้าต้องเลือกว่าจะปรับอะไรก่อน เริ่มที่แก้วก่อนจาน

ขั้นแรกไม่ต้องเลิก แค่สั่งหวานน้อยลงหนึ่งระดับจากที่สั่งประจำ ดื่มแบบนั้นจนชิน แล้วค่อยลดอีกระดับ บางคนใช้เวลาหลายสัปดาห์ต่อขั้น ซึ่งไม่ผิดอะไร ลิ้นของคนเราปรับตัวกับรสชาติที่กินบ่อยได้ ของที่เคยรู้สึกจืดจะเริ่มอร่อยขึ้นเรื่อยๆ

อีกทางคือสลับวัน วันไหนดื่มชาเย็น อีกวันลองชาร้อนไม่ใส่น้ำตาล น้ำเปล่าแช่มะนาว หรือน้ำสมุนไพรที่ต้มเองแบบไม่เติมหวาน ถ้าซื้อเครื่องดื่มขวดหรือกล่อง พลิกดูส่วนประกอบและข้อมูลน้ำตาลบนฉลากก่อนหยิบ จะเห็นว่าบางยี่ห้อที่ดูเหมือนเพื่อสุขภาพก็หวานไม่น้อย

คุยกับคนในบ้านก่อนเปลี่ยนตู้เย็น

การลดหวานคนเดียวในบ้านที่ทุกคนยังกินเหมือนเดิมยากกว่าที่คิด ขนมที่วางอยู่บนโต๊ะทุกวันคือเสียงเรียกที่ดังที่สุด

ตัวอย่างประโยคที่หลายบ้านน่าจะเคยได้ยิน

“ไม่ต้องห้ามซื้อขนมหรอก แค่อย่าวางไว้ตรงที่เดินผ่านทุกวันก็พอ แล้วซื้อผลไม้มาวางแทนบ้าง”

ข้อตกลงเล็กๆ แบบนี้ไม่บังคับใคร แต่ช่วยทุกคนในบ้าน เก็บขนมไว้ในตู้ที่ต้องตั้งใจเปิด ส่วนผลไม้หั่นใส่กล่องวางไว้ด้านหน้าตู้เย็น มือที่หิวจะหยิบสิ่งที่เห็นก่อน ถ้าผลไม้ที่ชอบเป็นชนิดหวานจัด ก็ยังกินได้ เพียงรู้จักวิธีแบ่งจานผลไม้หวานให้พอดีโดยไม่ต้องตัดใจเลิก

เปลี่ยนของว่าง แทนที่จะตัดของว่างทิ้ง

ความอยากของหวานตอนบ่ายบางครั้งเป็นแค่ความหิวหรือความเหนื่อย ไม่ได้อยากน้ำตาลจริง มื้อกลางวันที่มีโปรตีนและผักพอ ช่วยให้ความอยากตอนบ่ายเบาลง ส่วนวันที่กินแป้งหรือข้าวน้อยเกินไปแล้วไปหิวตอนบ่าย ลองดูวิธีจัดข้าวในจานให้เหมาะกับแรงที่ใช้ในแต่ละวันประกอบด้วย

ถ้ายังอยากกินอะไรตอนบ่าย เตรียมของกินเล่นที่อร่อยแต่ไม่หวานจัดไว้ใกล้มือ เช่น ถั่ว โยเกิร์ตรสธรรมชาติ หรือผลไม้ จะได้ไม่ต้องพึ่งร้านขนมใต้ตึกทุกครั้งที่หิว

ไม่ต้องห้ามตัวเองแบบเด็ดขาด

ขนมวันเกิดเพื่อน ข้าวเหนียวมะม่วงในงานบุญ หรือไอศกรีมกับครอบครัววันหยุด ไม่ได้ทำลายความตั้งใจทั้งหมด การห้ามแบบเด็ดขาดมักลงเอยด้วยการกินชดเชยทีละมากในวันที่ใจอ่อน ให้ของหวานเป็นเรื่องที่ตั้งใจเลือกกินและกินอย่างอร่อย แทนที่จะเป็นนิสัยอัตโนมัติทุกบ่าย

การเปลี่ยนนิสัยการกินก็เหมือนของหลายอย่างที่ถูกออกแบบใหม่ทั้งระบบจนหน้าตาไม่เหมือนเดิม ใครเคยสงสัยถึงเหตุผลที่รถพลังงานไฟฟ้าบางคันดีไซน์ไม่เหมือนรถใช้น้ำมัน จะเห็นว่าการเปลี่ยนที่ใหญ่ ต้องเริ่มจากการคิดใหม่ทีละส่วน ไม่ใช่แค่ทาสีทับของเดิม

คนที่เป็นเบาหวาน มีโรคประจำตัว หรือกำลังตั้งครรภ์ ควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการเรื่องการกินที่เหมาะกับตัวเอง และถ้ามีอาการกระหายน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อย หรืออ่อนเพลียผิดปกติ ควรไปตรวจสุขภาพ

วันไหนที่เผลอสั่งชาเย็นหวานปกติไปอีกแก้ว ไม่ต้องดุตัวเอง ดื่มให้อร่อยแล้วพรุ่งนี้ค่อยกลับไปที่ขั้นเดิม การยอมให้ตัวเองเริ่มใหม่ได้หลายครั้งก็เป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงอยู่แล้ว