อัปเดตความรู้สุขภาพเบื้องต้นทุกสัปดาห์
FreeDailyLife

ผลไม้หวานกินอย่างไรให้พอดี ไม่ต้องเลิกกินผลไม้ที่ชอบ

ผลไม้หวานกินอย่างไรให้พอดี ไม่ต้องเลิกกินผลไม้ที่ชอบ
ที่มา: Wikimedia Commons

ถุงผลไม้หั่นที่ซื้อจากรถเข็นหน้าออฟฟิศมักถูกวางไว้ข้างคีย์บอร์ด แล้วหายไปทีละชิ้นโดยไม่ทันสังเกตว่าหมดถุงตอนไหน ในบ้านก็คล้ายกัน มะม่วงสุกที่ญาติฝากมาทั้งเข่งวางอยู่บนโต๊ะกินข้าว ใครเดินผ่านก็ปอกกินอีกลูก

ผลไม้ไม่ใช่ตัวร้าย มันมีทั้งใยอาหาร วิตามิน และน้ำ แต่ผลไม้บางชนิดรสหวานจัดจนกินเพลินได้ง่าย สิ่งที่ช่วยได้จริงจึงไม่ใช่การตัดทิ้ง แต่เป็นการจัดวิธีกินให้ร่างกายรับได้สบายกว่าเดิม

ทำแบบนี้: กินทั้งผล เคี้ยวทั้งเนื้อ

ผลไม้ที่เคี้ยวกินทั้งเนื้อยังมีกากใยอยู่ครบ ทำให้กินช้าลงและอิ่มเร็วกว่า ส่วนน้ำผลไม้คั้นหรือปั่นจะดื่มได้หมดแก้วในเวลาไม่นาน หลายแก้วใช้ผลไม้หลายผลรวมกัน ความหวานจึงเข้มข้นกว่าที่เราคิด

ถ้าชอบรสชาติของน้ำผลไม้มาก ลองเปลี่ยนเป็นกินผลไม้ชนิดเดียวกันแบบหั่นชิ้นในบางวัน หรือดื่มเป็นแก้วเล็กแทนแก้วใหญ่ ก็ยังได้รสที่ชอบอยู่

เลี่ยงแบบนี้: กินจากถุงหรือจากเข่งโดยตรง

การหยิบกินจากถุงหรือภาชนะใบใหญ่ทำให้เราไม่เห็นว่ากินไปเท่าไรแล้ว วิธีที่ง่ายกว่าคือแบ่งใส่จานเล็กหรือถ้วยของตัวเอง กินหมดจานแล้วค่อยถามตัวเองว่ายังอยากกินอยู่ไหม บ่อยครั้งคำตอบคือพอแล้ว

ผลไม้ที่ญาติให้มาเยอะๆ แบ่งแช่เย็นหรือแบ่งให้เพื่อนบ้านบ้างก็ได้ ไม่จำเป็นต้องรีบกินให้หมดก่อนเสีย

ทำแบบนี้: วางผลไม้เป็นส่วนหนึ่งของมื้อ

ผลไม้หลังมื้ออาหารที่มีกับข้าว ผัก และโปรตีนอยู่แล้ว มักกินในปริมาณน้อยกว่าการกินผลไม้เป็นมื้อเดี่ยวตอนหิวจัด เพราะท้องอิ่มอยู่บ้างแล้ว

อีกแบบคือจับคู่ผลไม้กับของว่างที่มีโปรตีนหรือไขมันดีนิดหน่อย เช่น โยเกิร์ตรสธรรมชาติหรือถั่ว ไอเดียการจัดของกินเล่นระหว่างวันที่อิ่มนานแต่ไม่หนักท้องช่วยได้มากในวันที่หิวบ่อย

เลี่ยงแบบนี้: คิดว่าผลไม้แปรรูปเท่ากับผลไม้สด

ผลไม้ตากแห้ง ผลไม้แช่อิ่ม ผลไม้กวน หรือผลไม้กระป๋องในน้ำเชื่อม มักหวานกว่าผลไม้สดมาก เพราะน้ำในเนื้อผลไม้ถูกดึงออกหรือเติมน้ำตาลลงไป ชิ้นเล็กนิดเดียวก็หวานจัดแล้ว

ของพวกนี้กินได้ แต่เหมาะเป็นของกินนานๆ ครั้งมากกว่าเป็นของว่างประจำ ถ้าซื้อแบบแพ็กมาจากร้าน ลองพลิกดูส่วนประกอบและข้อมูลน้ำตาลบนซองก่อนตัดสินใจหยิบจะช่วยให้เลือกได้ง่ายขึ้น

ทำแบบนี้: สลับผลไม้หวานจัดกับผลไม้รสอ่อน

ผลไม้ไทยมีหลายระดับความหวาน ฝรั่ง ชมพู่ แตงโม หรือแก้วมังกร รสอ่อนกว่ามะม่วงสุก ทุเรียน ขนุน หรือลำไย วันไหนกินผลไม้หวานจัดไปแล้ว มื้อถัดไปเลือกตัวที่รสอ่อนกว่า หรือเว้นไปสักมื้อ ก็เป็นการถัวเฉลี่ยแบบไม่ต้องคิดเลขให้ปวดหัว

ช่วงที่ผลไม้จากดอยออกตลาด ความหวานฉ่ำทำให้กินเพลินเป็นพิเศษ ใครอยากรู้จักที่มาของลิ้นจี่และผลไม้จากสวนบนดอยทางเหนือสุดของไทย ก็อ่านเพลินได้ แล้วค่อยเลือกซื้อมาแบ่งกินกับคนในบ้านทีละนิด

เลี่ยงแบบนี้: กินผลไม้แทนข้าวทั้งมื้อเพราะคิดว่าเบากว่า

บางคนงดข้าวแล้วกินผลไม้หวานเป็นจานใหญ่แทน คิดว่าเบาท้องกว่า แต่ผลไม้หวานจัดหลายชนิดก็ให้พลังงานจากน้ำตาลไม่น้อย และมักหิวเร็วเพราะขาดโปรตีน ถ้าวันนั้นขยับตัวน้อย ลองปรับปริมาณข้าวในจานตามแรงที่ใช้จริงของวันนั้นแทนการตัดข้าวทิ้งแล้วไปเติมด้วยผลไม้

เมื่อไหร่ควรคุยกับแพทย์หรือนักโภชนาการ

คนที่เป็นเบาหวาน มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูง เป็นโรคไต หรือกำลังตั้งครรภ์ ควรถามแพทย์หรือนักโภชนาการว่าผลไม้ชนิดไหนและปริมาณแบบไหนเหมาะกับตัวเอง เพราะแต่ละคนมีข้อจำกัดต่างกัน ไม่ควรลองหักดิบหรือกินตามคำบอกต่อ

ถ้ามีอาการกระหายน้ำบ่อยผิดปกติ ปัสสาวะบ่อย น้ำหนักลดโดยไม่ได้ตั้งใจ หรืออ่อนเพลียต่อเนื่อง ควรไปตรวจสุขภาพ ไม่ต้องรอให้อาการหนัก

เวลาลังเลว่าจะเลือกแบบไหน ให้นึกแค่สามข้อ ถ้าเลือกได้ระหว่างเคี้ยวกับดื่ม ให้เคี้ยว ระหว่างสดกับแปรรูป ให้เลือกสด และระหว่างกินจากถุงกับกินจากจาน ให้แบ่งใส่จานก่อนทุกครั้ง