ความชื้นและราในบ้านกับอาการภูมิแพ้ จัดการอย่างไรให้บ้านโปร่ง
14 ตุลาคม 2569

เปิดหน้าต่างให้ลมพัดผ่าน หรือปิดห้องให้สนิทแล้วเปิดแอร์หรือเครื่องลดความชื้นแทน สองทางนี้เป็นคำถามที่คนมีอาการคัดจมูก จามทุกเช้า และเริ่มเห็นจุดดำเล็กๆ ตามมุมห้องน้ำ มักลังเลอยู่เสมอ คำตอบขึ้นกับบ้าน อากาศช่วงนั้น และคนที่อยู่ในบ้าน ไม่มีวิธีเดียวที่ถูกสำหรับทุกคน
ความชื้นสะสมเป็นเรื่องที่รู้สึกได้ชัดในบางสถานที่ ใครเคยเดินเข้าถ้ำหินปูนในชุมพรที่อากาศเย็นชื้นอยู่แทบตลอดปี จะจำได้ถึงความรู้สึกอับชื้นบนผิวและกลิ่นดินหินในอากาศ บ้านที่อากาศไม่ค่อยถ่ายเทก็สะสมความชื้นแบบเดียวกันในระดับที่เบากว่า และนั่นคือสิ่งที่ราชอบ
เทียบทางเลือกลดความชื้นในบ้าน
| ทางเลือก | เหมาะกับบ้านแบบไหน | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| เปิดหน้าต่างให้ลมพัดผ่านสองฝั่ง | บ้านที่มีหน้าต่างตรงข้ามกัน อากาศภายนอกแห้งและไม่มีฝุ่นมาก | วันที่ฝนตกต่อเนื่องหรืออากาศข้างนอกชื้นจัด การเปิดหน้าต่างอาจพาความชื้นเข้ามาเพิ่ม และวันฝุ่นควันสูงควรปิด |
| เปิดพัดลมดูดอากาศในห้องน้ำและครัว | ห้องน้ำที่ไม่มีหน้าต่าง ครัวที่ต้มนึ่งบ่อย | ต้องเปิดค้างไว้สักพักหลังอาบน้ำหรือทำอาหาร และหมั่นเช็ดฝุ่นที่ใบพัด |
| เปิดแอร์หรือเครื่องลดความชื้นในห้องปิด | ห้องนอนของคนที่แพ้ง่าย ช่วงหน้าฝน หรือบ้านที่ติดถนนฝุ่นเยอะ | ล้างแผ่นกรองและเทน้ำในถังตามคู่มือ ถ้าปล่อยสกปรก เครื่องเองจะกลายเป็นที่สะสมเชื้อ |
| เพิ่มแสงแดดและลดของที่กองอยู่ | มุมห้องที่ทึบ ตู้ที่อัดแน่น ห้องเก็บของ | ต้องค่อยๆ จัดทีละจุด และต้องหมั่นตรวจซ้ำเพราะของมักกลับมากองใหม่ |
หลายบ้านใช้หลายวิธีผสมกัน เช่น กลางวันที่แดดดีเปิดหน้าต่างให้ห้องโปร่ง กลางคืนช่วงฝนตกปิดห้องนอนแล้วเปิดแอร์ ห้องน้ำเปิดพัดลมดูดอากาศทุกครั้งหลังใช้
จุดอับชื้นที่ราซ่อนตัว
ห้องน้ำเป็นจุดแรกที่ต้องดู โดยเฉพาะยาแนวระหว่างกระเบื้อง ขอบอ่างล้างหน้า ม่านกั้นอาบน้ำ และมุมเพดาน หลังอาบน้ำเสร็จ ใช้ไม้รีดน้ำหรือผ้าเช็ดพื้นและผนังให้หมาด แล้วเปิดประตูทิ้งไว้ให้อากาศไหลผ่าน
ใต้ซิงก์ครัวเป็นอีกจุดที่ชื้นโดยไม่มีใครเห็น ท่อที่รั่วซึมนิดๆ ทำให้ไม้ด้านในบวมและขึ้นรา หมั่นเปิดตู้ส่องดูเป็นระยะ และอย่ายัดของจนแน่น ถุงและกล่องพลาสติกเก่าที่เก็บสะสมไว้ใต้ซิงก์มักเป็นตัวกั้นไม่ให้อากาศถ่ายเท ถ้ากำลังหาจังหวะเคลียร์อยู่แล้ว แนวทางลดพลาสติกในบ้านทีละอย่างแบบไม่กดดันตัวเองช่วยให้ของจุกจิกพวกนี้ไม่กลับมากองใหม่
ตู้เสื้อผ้าที่ชิดผนังด้านที่โดนฝน หรือใส่เสื้อผ้าที่ยังไม่แห้งดีเข้าไป มักมีกลิ่นอับและจุดราบนเสื้อผ้าหรือกระเป๋าหนัง ขยับตู้ห่างผนังเล็กน้อย ตากผ้าให้แห้งสนิทก่อนเก็บ และเปิดตู้ให้อากาศเข้าบ้างในวันที่แดดดี
ผ้าม่าน พรม และตุ๊กตาผ้า เป็นที่สะสมทั้งความชื้นและไรฝุ่น ซักผ้าม่านเป็นระยะ ตากแดดให้แห้ง และในห้องของคนที่แพ้ง่าย ลดพรมและของผ้าที่ไม่จำเป็นลง
เช็ดคราบราอย่างไรไม่ให้อาการแพ้หนักขึ้น
คราบราขนาดเล็กบนพื้นผิวเรียบอย่างกระเบื้องหรือยาแนว ทำความสะอาดเองได้ ใส่ถุงมือยางและหน้ากากอนามัยก่อนเริ่ม เปิดหน้าต่างหรือพัดลมดูดอากาศ ใช้น้ำยาทำความสะอาดห้องน้ำทั่วไปตามวิธีใช้บนฉลาก แล้วเช็ดให้แห้ง ห้ามผสมน้ำยาต่างชนิดกันเอง เพราะบางชนิดเมื่อผสมกันจะเกิดไอระเหยที่อันตรายต่อปอด
คนที่มีอาการภูมิแพ้หรือหอบหืดควรให้คนอื่นในบ้านเป็นคนทำ ถ้าราขึ้นเป็นบริเวณกว้าง อยู่บนวัสดุที่ดูดซึมอย่างฝ้าเพดานหรือผนังยิปซัม หรือกลับมาซ้ำเร็วทั้งที่เช็ดแล้ว อาจมีน้ำรั่วซึมที่ต้องให้ช่างมาดูต้นเหตุ
ขวดน้ำยาทำความสะอาดทุกขวดต้องเก็บให้พ้นมือเด็ก ปิดฝาแน่นในตู้สูงหรือตู้ที่มีตัวล็อก ซึ่งเป็นหนึ่งในเรื่องที่พูดถึงในการจัดบ้านให้ปลอดภัยสำหรับเด็กวัยกำลังหยิบจับ ส่วนพื้นห้องน้ำที่มีคราบเมือกหรือราเกาะ ลื่นกว่าพื้นปกติมาก บ้านที่มีผู้สูงอายุควรดูเรื่องจุดเสี่ยงลื่นล้มในห้องน้ำและทางเดินไปพร้อมกัน
ถ้าอาการคัดจมูก จาม คันตา หรือไอ เป็นต่อเนื่องจนรบกวนการนอนและการทำงาน หายใจมีเสียงหวีด แน่นหน้าอก หรือใช้ยาที่เคยได้รับแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุของการแพ้ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่ตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยาแก้แพ้ทุกชนิด และถ้าหอบเหนื่อยรุนแรง ปากเขียว หรือพูดไม่เป็นประโยค ให้โทร 1669 ทันที